معارف حدیث

‏.
سـایـه‌ای در میـان راه!

#امام_علی_علیه_السلام :
✧ وكونوا فيها كَسَفرٍ نَزَلوا مَنزِلاً فَتَمَتَّعوا مِنهُ بِأَدنى ظِلٍّ، ثُمَّ ارتَحَلوا لِشَأنِهِم
⁘ «در دنیا همچون مسافرانی باشید که در منزلگاهی فرود آمده‌اند و در اندک سایه‌ای آرمیده‌اند، سپس کوچیده و به راه خود رفته‌اند».(۱)

**منزل، نه خانه**
کاروانی که در بیابان فرود می‌آید، هرگز بار خود را از شتر برنمی‌گیرد تا در دلِ آن منزل، خانه‌ای بسازد. خیمه می‌زند، آبی می‌نوشد، دمی می‌آساید و پیش از آنکه سایهٔ درختِ بیابان به نیمروز برسد، بارِ دیگر می‌بندد.
دنیا نیز همین است: منزلگاهی در میانهٔ راه، نه وطن.

༻ امیرالمؤمنین علیه‌السلام نمی‌فرماید دنیا را رها کنید؛ می‌فرماید دل را در آن جا نگذارید.
تفاوتِ «بهره‌گرفتن» و «دلبستن» همان اندازه است که تفاوتِ «آرمیدن در سایه» و «ساختنِ خانه در سایه».

**«أدنی ظلّ»؛ اندازهٔ یک سایه**
تعبیر شگفت‌انگیزِ «کمترین سایه» تصویری است از میانه‌روی: نه حرصِ انباشتن، نه رهبانیتِ گریزان.
سایهٔ اندک، کسی را سیر نمی‌کند اما از آفتابش نگه می‌دارد.
دنیا هم برای انسان، همین قدر لازم است: بَلاغی برای رسیدن، نه باری برای ماندن.

**رحلتِ بی‌وداع**
و سخت‌ترین لحظه، همان است: «ثُمَّ ارتَحَلوا لِشَأنِهِم» — کوچیدند و رفتند، بی‌آنکه از منزل چیزی با خود ببرند.
هر که در این سرای، خود را ساکن پنداشت، روزِ کوچ، دستش خالی است و دلش شکسته.
اما آن‌که خود را مسافر دانست، هر روز را توشه‌ای می‌کند و هر دیدار را فرصتی؛ و چون نوبتِ رفتن می‌رسد، سبک‌بار است.

سایه‌ای که امروز بر سرِ ما افتاده، فردا جای دیگری خواهد بود.
پس نه به سایه دل بندیم، نه از آفتاب بترسیم؛ فقط سبک‌بار باشیم و آمادهٔ کوچ.
ا ---
۱. مصباح المتهجّد: ص٦٥٩ ح٧٢٨
https://eitaa.com/hadithnet/9056
@hadithnet | معارف حدیث